Menu

Wyszukiwanie

Liturgiczna posługa lektora w historii

Początki liturgii słowa i związanej z nią posługi odczytywania Pisma św., w zgromadzeniu, sięgają czasów religii starotestamentalnej. Izrael był i jest narodem Księgi. Na kartach Starego Testamentu opisane zostały liczne zgromadzenia, podczas których odczytywano wiernym słowo Boże. Przykładem jest Mojżesz, który pod górą Synaj "wziął księgę Przymierza i czytał ją głośno ludowi" (Wj 24, 3). Znaczący jest także zapis zawarty w Księdze Królewskiej. Mówi ona, że król Jozjasz polecił zgromadzić się wszystkim w świątyni i odczytał głośno dla ich uszu całą treść księgi przymierza znalezionej w świątyni Pańskiej (2 Krl 23,2).

Podobnie kapłan Ezdrasz wobec zgromadzenia, w którym uczestniczyli przede wszystkim mężczyźni, kobiety oraz ci, którzy byli zdolni słuchać, dziękując Bogu za plony, czytał z księgi Prawa Bożego, dobitnie, z dodaniem objaśnienia, tak że lud rozumiał czytanie (Neh 8, 8).

Ewangelista św. Łukasz, opisując początki działalności Jezusa, relacjonuje Jego pobyt w rodzinnym mieście Nazaret, gdzie w dzień szabatu udał się swoim zwyczajem do synagogi i powstał, aby czytać. Podano Mu księgę proroka Izajasza (Łk 4, 16-21). Z przywileju czytania Słowa Bożego w synagodze korzystał - jak świadczą o tym Dzieje Apostolskie - także św. Paweł (Dz 13, 4-5).

W pierwszych wiekach chrześcijaństwa rolę lektorów spełniali mężczyźni lub młodzieńcy, wyjątkowo zaś chłopcy. Wymagano od nich przykładnego życia, a zwłaszcza bohaterskiej postawy i wytrwania w wierności podczas prześladowań. Osobna funkcja lektora ukonstytuowała się w wieku III i łączyło się ją ze stanem duchownym. Od IV stulecia funkcję lektorów pełnili chłopcy w wieku 14-18 lat. W czasach późniejszych, szczególnie zaś od VI stulecia, zakładano przy katedrach i parafiach specjalne szkoły lektorów (schola lectorum), których celem była formacja przyszłych lektorów.

Od początków średniowiecza lektorat zaczął tracić swoje dotychczasowe znaczenie - stał się jednym z niższych święceń, czyli stopniem na drodze do otrzymania sakramentu kapłaństwa. Z czasem funkcję lektora przejęli sami kapłani.

Konstytucja o Liturgii

Wraz z Soborem Watykańskim II praktyka ta uległa zasadniczej zmianie. Do liturgii powróciła funkcja lektora. Mówią o tym normy zawarte w soborowej Konstytucji o Liturgii. Dzisiaj zdziwienie wywołuje fakt, że jeszcze nie tak dawno Sobór musiał określić zasady wynikające z hierarchicznego i społecznego charakteru liturgii: Czynności liturgiczne nie są czynnościami prywatnymi, lecz kultem Kościoła (KL 26) i wymagają odprawiania wspólnego z obecnością i czynnym uczestnictwem wiernych (KL 27).

Świętująca w liturgii wspólnota składa się z wielu członków, zorganizowanych i zjednoczonych pod przewodnictwem biskupów. Dlatego w zgromadzeniu liturgicznym obowiązuje zasada podziału funkcji i zadań. Różne działania i posługi są wykonywane przez poszczególne osoby dla dobra wspólnego wszystkich członków. W odprawianiu liturgii każdy spełniający swą funkcję, czy to duchowny czy świecki, powinien czynić tylko to i wszystko to, co należy do niego z natury rzeczy i na mocy przepisów liturgicznych (KL 28).

Dokumenty Stolicy Apostolskiej i Ojca Świętego

Konstytucja o liturgii świętej Sacrosanctum concilium

Instrukcja "Eucharisticum Mysterium"

Instrukcja "Inaestimabile Donum"

Instrukcja "Redemptionis Sacramentum"

Encyklika Jana Pawła II "Ecclesia de Eucharistia"

List apostolski "Spiritus et Sponsa"

List apostolski "Vicesimus Quintus Annus"

List apostolski "Mane Nobiscum Domine"

Rok Eucharystii. Wskazania i propozycje

Dyrektorium o mszach świętych z udziałem dzieci

Instrukcja o mszach dla grup specjalnych

Instrumentum Laboris (XI Synod Biskupów)

 

Posługa lektora

Dobre i poprawne czytanie słowa Bożego, oznajmianie go w zgromadzeniu liturgicznym wymaga pewnego kunsztu. Do tego zaszczytnego zadania zachęcał już przed trzydziestu laty papież Paweł VI w encyklice Ecclesiam suam:

Trzeba nam wrócić do prawdziwej sztuki oznajmiania słowa Bożego... Musimy szukać prawideł, przez których zastosowanie stanie się nasza wymowa prosta, jasna, mocna, poważna, zdolna wyzwolić nas z wrodzonej niezaradności w posługiwaniu się tym wzniosłym i tajemniczym narzędziem działania jakim jest Słowo Boże, i zachęcić nas do wysiłku, abyśmy dorównali w szlachetnym współzawodnictwie tym wszystkim, którzy dzięki sztuce wymowy posiadają w naszych czasach ogromny wpływ na kształtowanie opinii publicznej.

Przed każdym lektorem, który wykonuje w czasie sprawowania Eucharystii własną funkcję liturgiczną, stoi więc obowiązek pilnego zdobywania sztuki czytania słowa Bożego. Swoją wzniosłą, zaszczytną i odpowiedzialną posługę powinien on spełniać z należną czcią i miłością do Pisma św. (por. KL 29), aby wypowiadane słowo Boże, jako "żywe i skuteczne" (Hbr 4, 12), było wezwaniem zarówno dla słuchaczy jak i dla czytającego je lektora.

W odnowie liturgii słowa Bożego nawiązano do starej tradycji chrześcijańskiej i przywrócono liturgiczną funkcję lektora. Mogą ją dziś pełnić, tak jak w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, ludzie świeccy - mężczyźni i kobiety, młodzi chłopcy i dziewczęta. Im to przysługuje przywilej czytania wszystkich lekcji z Pisma św., z wyjątkiem Ewangelii, nie tylko w czasie Mszy św., ale również podczas innych czynności liturgicznych. Lektor też, gdy nie ma psalmisty wykonuje psalm między czytaniami.

Lektor pierwszym słuchaczem słowa Bożego

Słowo Boże jest słowem "żywym i skutecznym" (Hbr 4, 12). Do pełnej jednak skuteczności zbawczej wymaga od człowieka postawy umiejętnego słuchania. Postawa ta jest najważniejszą i najdonioślejszą formą udziału wiernych w mszalnej liturgii słowa Bożego.

Uczestnicząc w sprawowaniu Mszy św., wierni powinni słuchać słowa Bożego z taką wewnętrzną i zewnętrzną czcią, która by ich prowadziła do wzrostu duchowego życia i pozwoliła im coraz głębiej wnikać w sprawowane misterium.

Lektor stając w szeregu ludzi, którymi Bóg posługuje się w przekazywaniu swojego Objawienia, będąc specjalnym narzędziem Boga przemawiającego dzisiaj do człowieka, musi pamiętać, że jest pierwszym słuchaczem słowa Bożego. Proklamując je podczas liturgii, powinien odnieść je najpierw do siebie samego, jako wezwanie domagające się bardzo konkretnej odpowiedzi.

Ponadto niezwykle ważnym wymaganiem, jakie się stawia lektorowi, jest jego właściwy stosunek do Pisma św. i troska o głębszą znajomość i rozumienie prawdziwego skarbca biblijnego. Lektor jest tym, który żyje słowem Bożym, czyta je i nad nim rozmyśla, z niego czerpie tematy do refleksji i modlitwy.

Mając taki stosunek do Pisma św., można dopiero być prawdziwym, niezawodnym i pewnym głosicielem zbawienia w zgromadzeniu liturgicznym. To, co dla lektora stało się prawdziwą wartością, stara się przekazać innym.

Potrzeba przygotowania się do czytania

Aby przybliżyć słuchaczom zawartość treściową czytania, jego sens, nie wystarczy ciche przeczytanie tekstu. Treść Pisma św. ujęta jest bowiem w określonej formie językowej i w tej właśnie formie powinna być wypowiedziana i usłyszana. Dlatego lektor musi tekst, który zostanie odczytany w liturgii, "wchłonął" w siebie, uczynić niejako najpierw swoim własnym, bliskim i przez siebie zrozumiałym. Same słowa wydrukowane w tekście nie dają wyobrażenia, jak brani dany tekst, dlatego zadaniem czytającego jest nadać im właściwe brzmienie, co dokonuje się dzięki przygotowaniu. Kto pragnie dobrze przygotować się do wykonania czytania, powinien:

- w porę zapoznać się z danym tekstem,
- poznać główne myśli zawarte w tekście,
- dokonać podziału tekstu na grupy i jednostki myślowe,
- kilkakrotnie odczytać tekst głośno, wyraźnie wypowiadając wszystkie słowa i akcentując jedynie to słowo, które w zdaniu (jednostce myślowej) posiada szczególne znaczenie.

Przygotowanie tekstu do odczytania wymaga czasu. Każdy jednak lektor, chcąc poprawnie wykonywać swoją posługę, powinien przygotować się do niej w domu, korzystając z księgi Pisma św., lub innych pomocy np:
- Oremusa, który zawiera teksty liturgii Mszy św.,
- Minilekcjonarza drukowany w KnC - ogólnopolskim miesięczniku dla ministrantów.

Umiejętność poprawnego mówienia

Teologiczno pastoralne wprowadzenie do Lekcjonarza mszalnego wskazuje, że posługa lektora wymaga zrozumiałego i komunikatywnego mówienia. Sam sposób, w jaki lektorzy czytają: głośno, wyraźnie i mądrze, przyczynia się przede wszystkim do właściwego przekazania zgromadzeniu słowa Bożego przez czytania (WL 14).

Podobnie na ten temat mówi Wprowadzenie do mszału:
Ażeby wierni słuchając natchnionych czytań przejęli się żywą miłością Pisma świętego, konieczne jest , aby lektorzy wykonujący tę posługę, nadawali się do niej i otrzymali staranne przygotowanie (WOMR 66).

Kryterium wyboru lektorów powinna stanowić umiejętność poprawnego mówienia. W umiejętności tej zawarte są określone kwalifikacje duchowe i przygotowanie techniczne, które ma na celu przyswojenie lektorom pewnej sztuki publicznego czytania, zarówno żywym głosem jak i przy pomocy współczesnych urządzeń nagłaśniających.

Zbiórki i formacja lektora

Za formację lektorów odpowiedzialny jest ks. Łukasz Halada


Spotkania formacyjne

Wszyscy lektorzy uczestniczą w spotkaniach formacyjnych, które odbywają się:

Lektorzy:

Piątek, godz. 17.30


Modlitwa lektora

Panie, oto stoję wobec wielkiej tajemnicy Twego słowa,
które nam przekazać innym.
Pomóż mi być najpierw dobrym słuchaczem
i świadkiem Twego słowa.
Oczyść moje wargi od wszelkiej nieczystości,
uczyń mnie swoim narzędziem,
bym mógł nieść Cię ludziom
w sercu, w dłoniach, na wargach.
Amen

FORMACJA LEKTORA

Lektorzy ustanowieni, by głosić słowo Boże w zgromadzeniu liturgicznym, muszą być do pełnienia swej posługi odpowiednio przygotowani. W tym celu odbywają specjalne studium formacyjne obejmujące: formację wewnętrzną, liturgiczną, biblijną oraz podstawowe wiadomości z zakresu dykcji.

 Formacja wewnętrzna

- Godność lektora w oparciu o świętość słowa Bożego.
- Odpowiedzialność lektora jako posłańca słowa Bożego.
- Postawa lektora przy ołtarzu.
- Jezus Chrystus moim Światłem i Życiem.
- Znak lektora FOZ – DZOE.
- Maryja Panna wzorem posłuszeństwa słowu Bożemu.
- Wspólnota lektorów we wspólnocie parafialnej.
- Jestem nowym człowiekiem – uczniem w szkole Chrystusa.
- Słowo Boże codziennym pokarmem.
- Modlitwa w moim życiu.
- Nawrócenie – sakrament Pokuty i Pojednania – praca nad sobą.
- Spotkanie z Chrystusem w Eucharystii jako szczyt i źródło mojego życia.
- Moje świadectwo Chrystusowi. 

 Formacja liturgiczna

- Posługi spełniane przez wiernych w liturgii – posługa lektora
- Msza św. – ofiara Chrystusa i Kościoła
- Struktura Mszy św.
- Mszalna liturgia słowa Bożego
- Przepisy liturgiczne
- Znaki liturgiczne – postawy i gesty
- Znaki liturgiczne – szaty, kolory, naczynia
- Elementy w liturgii – światło, ogień, woda, kadzidło, oliw i popiół
- Lekcjonarz mszalny
- Liturgia eucharystyczna
- Rok liturgiczny
- Świętowanie niedzieli
- Sakramenty święte
- Przestrzeń liturgiczna – kościół i jego wnętrze
- Liturgia uświęcenia dnia.

 Formacja biblijna

- Co to jest Pismo św. – natchnienie biblijne, świętość, kanon?
- Powstanie ksiąg Pisma św.
- Zasady interpretacji Pisma św.
- Stworzenie świata i człowieka
- Abraham i Patriarchowie
- Mojżesz przywódcą Narodu Wybranego
- Prorocy
- Psalmy – znaczenie dla Kościoła, treść teologiczna
- Ewangelie – powstanie, znaczenie, treść teologiczna
- Życie i nauczanie Jezusa Chrystusa
- Tajemnica Paschalna Jezusa Chrystusa
- Inne księgi Nowego Testamentu
- Rozmieszczenie Pisma św. w lekcjonarzu mszalnym.

 Dykcja

- Wymagania głosowe i słuchowe
- Oddech
- Emisja głosu
- Artykulacja – samogłoski, spółgłoski, akcent gramatyczny
- Zaznajomienie się z tekstem i zrozumienie jego treści
- Podział tekstu na części, przerwy w czytaniu
- Akcent
- Znaczenie zmian intonacji podczas czytania
- Słyszalność czytającego
- Mikrofon, zachowanie się na ambonie, postawa czytającego
- Źródło, początek i zakończenie czytania.

Zegar

Dzisiaj jest

środa,
18 stycznia 2017

(18. dzień roku)

Święta

Środa, II Tydzień zwykły Rok A, I Dzień powszedni

Licznik

Liczba wyświetleń strony:
4228